Metabolik Esneklik: Bedenin Akıllı Uyumu

Yemek yedikten 2 saat sonra eliniz tekrar atıştırmalıklara mı gidiyor? Ya da spor yaparken bir noktada enerjinizin tamamen tükendiğini mi hissediyorsunuz? Eğer öyleyse; beslenmenizi ve metabolik esnekliğinizi gözden geçirmeniz gerekir.

Günün birinde aç uyanırsınız, enerjiniz yerindedir. Başka bir gün iyi beslendiğinizi düşünürsünüz ama kendinizi halsiz hissedersiniz. Aynı beden, aynı siz… Peki farkı yaratan ne? Cevap çoğu zaman metabolik esnekliktir.

Metabolik esneklik nedir?

Metabolik esneklik, vücudun:

 -Açken yağdan,

-Tokken karbonhidrattan,

Verimli şekilde enerji üretebilme becerisidir.

Metabolik esneklik, vücudun farklı enerji kaynaklarını (karbonhidrat ve yağ) duruma göre verimli bir şekilde kullanabilme becerisidir.” Şu an hangisi daha uygunsa onu yakayım” diyebilmesidir. Esnek bir metabolizma;

   & Açlıkta yağdan enerji üretir,

& Toklukta karbonhidratı etkin kullanır,

   &  Kan şekerini dengede tutar,

& Enerji dalgalanmalarını azaltır.

Eğer vücudunuz sadece şekerle çalışmaya alışmışsa, yağ depolarınız dolu olsa bile enerjiniz biter, başınız döner ve o tatlı krizine girersiniz. 

Vücudunuzu bir odun sobası gibi düşünün. Karbonhidratlar kâğıt gibidir; çabuk yanar, anlık ısı verir ama hemen söner. Yağlar ise büyük odun kütükleridir; uzun süre ve istikrarlı enerji sağlar.

Eğer metabolik esnekliğiniz yoksa, vücudunuz koca bir yağ deposunun(kütüklerin) üzerinde otururken, kâğıdı (şekeri) bittiği için” açlık” sinyali verir.

Kısacası metabolik esneklik, bedenin değişen koşullara verdiği akıllı bir uyum yanıtıdır.

Neden bu kadar önemli?

Sağlıklı bir bedenin en önemli özelliği metabolik esnekliktir. Esneklik kaybolduğunda, enerji dalgalanır, açlık yönetilemez, performans düşer.

Modern yaşam bu esnekliği zayıflatır. Sürekli atıştırmak, şekerli ve karbonhidrat ağırlıklı beslenmek, rafine ve işlenmiş gıdaları tüketmek, hareketsizlik ve kronik stres; vücudu tek bir yakıta mahkûm eder. Zamanla beden yağ yakmayı “unutur” ve karbonhidrat gelmediğinde ise alarm verir:

·  Halsizlik

·  Odaklanma sorunu

·  Ani açlık krizleri

·  Tatlı ve rafine karbonhidrat isteği.

Bu durum sadece kilo kontrolü değil, insülin direnci, tip 2 diyabet, metabolik sendrom gibi birçok sürecinde zeminini hazırlar.

Metabolik olarak esnek misiniz?

Kendinize şu soruları sorun:

-Öğün atlarsam hemen sinirlenir miyim?

-Aç kaldığımda başım dönüyor mu?

-Sürekli tatlı ya da karbonhidrat mı istiyorum?

-Tok olmama rağmen enerji düşüklüğü yaşıyor muyum?

-Spor yaparken bir noktada enerjimin tükendiğini mi hissediyorum?

-Yarışlarda ya da karşılaşmalarda biran duvara çarpmış gibi mi hissediyorum?

Bu sorulara sıkça “evet” diyorsanız, metabolik esnekliğiniz zayıflamış olabilir.

İYİ HABER: GERİ KAZANILABİLİR

Metabolik esneklik doğuştan sabit değildir. Davranışlarla şekillenir, kaslar gibi çalışıldıkça gelişir.

Bilim bize şunu söylüyor: 

. Dengeli ve gerçek besinlerle beslenmek,

. Öğün aralarında bedenin dinlenmesine izin vermek (Aralıklı açlık),

. Düzenli hareket etmek (özellikle egzersiz ve ağırlık çalışmaları),

. Uyku ve stres yönetimini ciddiye almak.

Bunların her biri metabolizmaya şunu fısıldar: “Güvendesin. Değişime uyum sağlayabilirsin.”

Metabolik esneklik sadece zayıflamak değildir.

Bu kavram çoğu zaman kilo ile anılsa da aslında mesele çok daha derindir. Metabolik esneklik; 

·  Enerji özgürlüğüdür.

·  Açlıkla barışabilmektir.

·  Bedene yeniden güvenmektir.

·  Sürdürülebilir sağlığın temelidir.

Zayıflamak bir sonuç olabilir, ama asıl kazanım bedenle kurulan sağlıklı ilişkidir.

Metabolik esneklik, bedenin size karşı değil, sizinle birlikte çalıştığının göstergesidir. Onu baskılayarak değil, anlayarak ve destekleyerek güçlendirebilirsiniz.

Çünkü sağlıklı bir beden, katı kurallarla değil; esneklikle ayakta kalır.